Thi công chống sét Hà Nội: nhà phố, biệt thự, chung cư, nhà xưởng

Thi công chống sét Hà Nội có một khó khăn rất riêng: công trình xây san sát, gần như không còn đất trống để làm bãi tiếp địa, trong khi mái nhà dày đặc bồn nước, giàn năng lượng mặt trời, anten. Bài viết trình bày cách SET Toàn Cầu – có văn phòng giao dịch tại Hà Đông – xử lý từng loại công trình ở Thủ đô, từ nhà ống đến nhà xưởng ngoại thành, theo TCVN 9385:2012 và NF C 17-102:2011.

Vì sao thi công chống sét Hà Nội không thể áp một mẫu chung

Miền Bắc có mùa giông sét tập trung từ khoảng tháng 4 đến tháng 9. Ở đô thị mật độ cao như Hà Nội, rủi ro không chỉ là sét đánh thẳng vào mái mà còn là xung quá áp lan truyền theo đường điện, đường mạng, cáp camera. Mỗi nhóm công trình có điểm yếu riêng nên phương án phải thiết kế sau khảo sát.

Nhà ống, nhà phố cao tầng san sát

Nhà ống ở Hà Đông, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Cầu Giấy, Long Biên thường rộng 4–5 m, xây kín đất và cao vượt nhà lân cận sau khi nâng tầng. Tum thang, bồn nước inox, giàn nước nóng là những điểm dễ bị sét đánh nhất. Khó nhất là không có sân để đóng cọc, dây thoát sét phải đi qua mặt tiền hoặc hộp kỹ thuật hẹp.

Biệt thự, liền kề trong khu đô thị

Biệt thự, liền kề trong các khu đô thị có sân vườn nên dễ làm tiếp địa hơn, nhưng yêu cầu cao về thẩm mỹ: kim không thô, dây xuống đi chìm hoặc theo góc khuất, không phá mái ngói. Nhà có thang máy gia đình, hệ thống nhà thông minh, camera nên phần chống sét lan truyền gần như bắt buộc.

Chung cư, tòa nhà văn phòng

Với nhà cao tầng, ngoài kim thu trên đỉnh mái còn phải xét sét đánh ngang thân, liên kết đẳng thế các khối kim loại trên mái (tháp giải nhiệt, lan can, giàn anten) và khả năng tận dụng cốt thép làm dây xuống. Cấp bảo vệ thường được xác định từ đánh giá rủi ro theo bộ TCVN 9888 (tương đương IEC 62305).

Nhà xưởng, kho hàng ngoại thành

Thanh Oai, Hoài Đức, Đông Anh, Thường Tín, Chương Mỹ, Quốc Oai, Thạch Thất, Sóc Sơn có nhiều cụm công nghiệp, xưởng cơ khí, xưởng gỗ, kho hàng khung thép mái tôn đứng trơ trọi giữa cánh đồng, chứa hàng dễ cháy và máy móc điều khiển điện tử. Xem thêm bài chống sét cho nhà xưởng và kho hàng.

Giải pháp gợi ý theo từng loại công trình tại Hà Nội

Bảng dưới tóm tắt hướng giải pháp ở bước tư vấn ban đầu; phương án chính thức chỉ chốt sau khảo sát thực tế.

Loại công trình	Thu sét	Dây thoát sét	Tiếp địa	Chống sét lan truyền
Nhà ống 3–6 tầng	1 kim ESE bán kính nhỏ trên cột 3–5 m tại tum	Cáp đồng bọc PVC 50 mm² đi theo hộp kỹ thuật hoặc mặt hông	Cọc mạ đồng nối dài hoặc giếng khoan ở sân trước	SPD Type 2 tại tủ tổng, thêm SPD đường mạng, camera
Biệt thự, liền kề	Kim ESE hoặc kim cổ điển kết hợp dây thu bờ mái	Đi chìm hoặc theo góc khuất, từ 50 mm²	Bãi cọc trong sân vườn, có hộp kiểm tra	Type 1+2 tủ tổng, Type 2 tủ tầng, Type 3 cho thiết bị nhạy cảm
Chung cư, văn phòng cao tầng	Kim ESE theo cấp bảo vệ tính toán, kết hợp lưới, đai thu sét	Nhiều dây xuống phân bố đều, tận dụng cốt thép nếu thiết kế cho phép	Mạch vòng quanh móng, liên kết tiếp địa móng	Phối hợp SPD nhiều tầng từ tủ tổng đến tủ tầng
Nhà xưởng, kho ngoại thành	Một hoặc nhiều kim ESE bán kính lớn trên cột gá kèo	Cáp đồng 50–70 mm², có bộ đếm sét	Bãi cọc ngoài hiên xưởng, cọc cách nhau nên gấp đôi chiều dài cọc	Type 1 tại tủ tổng, Type 2 tại tủ phân xưởng

Bán kính bảo vệ Rp của kim ESE phụ thuộc độ lợi thời gian ΔT, chiều cao đầu kim và cấp bảo vệ. Theo catalogue hãng, dòng Orion ESE 15 ở h = 5 m có Rp 28/37/45/64 m cho cấp I/II/III/IV, nên một căn nhà ống 5 x 20 m nằm gọn trong vùng bảo vệ của model nhỏ nhất, không cần mua kim bán kính lớn. Xem bài chọn kim thu sét theo công trình và các model tại danh mục kim thu sét.

Bài toán tiếp địa khi mặt bằng chật – điểm mấu chốt ở nội thành

TCVN 9385:2012 khuyến nghị điện trở nối đất chống sét không vượt quá 10 Ω. Nội thành Hà Nội nằm trên nền phù sa sông Hồng ẩm, điện trở suất thuận lợi; cái khó là không có chỗ đóng cọc. Chúng tôi thường xử lý theo các hướng sau:

• Cọc nối dài đóng sâu: cọc mạ đồng D16 dài 2,4 m nối bằng khớp nối ren, đóng 2–3 đoạn liên tiếp để lấy chiều sâu thay cho chiều rộng bãi.
• Giếng khoan tiếp địa: khoan giếng đường kính nhỏ tại sân trước hoặc gara, thả cáp đồng trần hay cọc đồng và lấp bằng hóa chất giảm điện trở. Độ sâu phụ thuộc địa chất, chỉ xác định được khi khoan và đo.
• Tiếp địa làm cùng phần móng: với nhà xây mới, kinh tế nhất là rải cáp và đóng cọc ngay khi đào móng, trước khi đổ bê tông nền.

Mối nối cáp – cọc dưới đất nên dùng hàn hóa nhiệt vì sau khi lát nền sẽ không còn cơ hội siết lại; tại chân dây xuống phải có hộp kiểm tra để đo định kỳ. Chi tiết xem bài thi công tiếp địa chống sét.

Riêng nhà ống, dây thoát sét đi sát tường chung, ống nước inox, lan can sắt nên phải kiểm tra khoảng cách an toàn trong hệ chống sét hoặc liên kết đẳng thế để tránh phóng điện tạt ngang.

Đừng bỏ qua chống sét lan truyền

Ở đô thị, thiết bị hỏng do sét lan truyền (modem, camera, tivi, bo mạch điều hòa, biến tần thang máy) là chuyện thường gặp sau mỗi cơn giông, và kim thu sét không giải quyết được việc này. Tối thiểu cần một bộ SPD Type 2 tại tủ điện tổng; nhà đã có kim thu sét nên dùng Type 1 hoặc Type 1+2. Xem bài SPD cho nhà dân.

Quy trình thi công chống sét Hà Nội gồm 6 bước

1. Tiếp nhận thông tin: địa chỉ, số tầng, kích thước mái, ảnh chụp mái và vị trí dự kiến làm tiếp địa.
2. Khảo sát theo lịch hẹn: đo đạc mái, xác định tuyến dây xuống, vị trí tiếp địa, đo điện trở suất đất khi cần.
3. Lập phương án và báo giá: bản vẽ bố trí kim, vùng bảo vệ, tuyến cáp, sơ đồ bãi cọc, bảng khối lượng vật tư kèm xuất xứ.
4. Thi công tiếp địa: đào rãnh hoặc khoan giếng, đóng cọc, rải cáp, hàn hóa nhiệt, đo điện trở trước khi lấp.
5. Lắp kim, cột, dây xuống, SPD: dựng cột, néo cáp, đi dây theo đường ngắn và thẳng nhất, lắp hộp kiểm tra, bộ đếm sét, SPD.
6. Đo kiểm, nghiệm thu, bàn giao: đo điện trở nối đất, lập biên bản, bàn giao bản vẽ hoàn công, chứng từ vật tư và hướng dẫn kiểm tra định kỳ.

Toàn bộ trình tự kỹ thuật được mô tả kỹ hơn trong hướng dẫn thi công hệ thống chống sét đúng kỹ thuật.

Vật tư thường dùng

• Kim thu sét ESE (Liva, Orion, Apollo, Eco Star, Bakiral, Ingesco, Pulsar, Stormaster) hoặc kim cổ điển; cột đỡ mạ kẽm nhúng nóng, dây néo.
• Cáp thoát sét đồng từ 50 mm²; cọc mạ đồng D14/D16 dài 2,4 m, khớp nối cọc, hóa chất giảm điện trở, thuốc hàn hóa nhiệt.
• Hộp kiểm tra điện trở, bộ đếm sét, thiết bị chống sét lan truyền 1 pha và 3 pha.

Những yếu tố quyết định chi phí

Hai căn nhà cùng số tầng vẫn có thể chênh nhau nhiều về khối lượng, nên chi phí phụ thuộc vào:

• Thương hiệu, xuất xứ và bán kính bảo vệ của kim thu sét.
• Chiều cao công trình, quyết định chiều dài cáp thoát sét và điều kiện thi công trên cao.
• Phương án tiếp địa: đóng cọc thông thường, cọc nối sâu hay khoan giếng; có phải cắt, hoàn trả nền bê tông, gạch lát hay không.
• Có làm chống sét lan truyền không, bao nhiêu tủ điện cần bảo vệ.
• Điều kiện vận chuyển, giờ thi công trong phố, ngõ nhỏ; yêu cầu hồ sơ nghiệm thu, kiểm định.

Mời xem trang báo giá lắp đặt chống sét trọn gói để tham khảo, sau đó liên hệ để được khảo sát và báo giá đúng theo công trình.

Phạm vi phục vụ tại Hà Nội

Từ văn phòng tại Số 71 Ngõ 686 Đường Chiến Thắng, Phường Hà Đông, đội thi công nhận công trình trên toàn thành phố: nội thành (Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Long Biên, Từ Liêm, Hà Đông) và ngoại thành (Thanh Oai, Thanh Trì, Thường Tín, Hoài Đức, Đan Phượng, Quốc Oai, Thạch Thất, Chương Mỹ, Ba Vì, Sơn Tây, Đông Anh, Gia Lâm, Sóc Sơn, Mê Linh). Khảo sát theo lịch hẹn.

Câu hỏi thường gặp

Nhà ống xây kín đất, không có sân thì làm tiếp địa ở đâu?

Có thể đóng cọc nối dài hoặc khoan giếng tiếp địa tại sân trước, gara rồi hoàn trả mặt nền. Nhà đang xây nên làm tiếp địa ngay ở giai đoạn móng.

Nhà tôi thấp hơn nhà bên cạnh đã có kim thu sét, có cần lắp nữa không?

Không nên mặc định như vậy: vùng bảo vệ của kim nhà bên phụ thuộc loại kim, chiều cao lắp, và bạn không kiểm soát được tình trạng hệ thống đó. Sét lan truyền theo đường điện vẫn phải xử lý bằng SPD riêng.

Dây thoát sét đi trong hộp kỹ thuật cùng ống nước, dây điện có được không?

Được nếu đảm bảo khoảng cách an toàn hoặc liên kết đẳng thế đúng cách và tuyến dây ít gấp khúc. Tuyệt đối không đi chung ống với dây điện, dây tín hiệu.

Sau khi lắp xong bao lâu phải kiểm tra lại?

TCVN 9385:2012 khuyến nghị kiểm tra định kỳ khoảng 12 tháng một lần, nên làm trước mùa mưa bão: xem kim, mối nối, dây xuống và đo lại điện trở nối đất.

Nếu bạn cần đơn vị thi công chống sét Hà Nội làm đúng tiêu chuẩn, có bản vẽ và biên bản đo kiểm rõ ràng, hãy gọi hotline 0975 599 666 – 0972 299 666 hoặc gửi ảnh công trình về settoancau@gmail.com để được tư vấn và xếp lịch khảo sát.