Thi công chống sét Bắc Ninh: nhà xưởng KCN, dây chuyền điện tử

Thi công chống sét Bắc Ninh: nhà xưởng KCN, dây chuyền điện tử

Thi công chống sét Bắc Ninh phần lớn xoay quanh một loại công trình: nhà xưởng khung thép mái tôn trong các khu công nghiệp điện tử. Giữ cho mái không bị sét đánh thủng mới là một nửa công việc; nửa còn lại là ngăn xung quá áp đi vào dây chuyền SMT, máy kiểm tra, hệ thống điều khiển. Bài viết trình bày cách SET Toàn Cầu thiết kế và thi công đủ ba phần: thu sét, tiếp địa và chống sét lan truyền.

Bắc Ninh: mật độ nhà xưởng cao, thiết bị nhạy cảm nhiều

Bắc Ninh là một trong những trung tâm công nghiệp điện tử lớn của miền Bắc, với các KCN Yên Phong, Quế Võ, VSIP Bắc Ninh, Tiên Sơn, Đại Đồng – Hoàn Sơn, Thuận Thành và hệ thống nhà xưởng vệ tinh. Bên cạnh đó là các làng nghề nhiều xưởng sản xuất như gỗ Đồng Kỵ, thép Đa Hội, giấy Phong Khê, cùng khu dân cư đô thị hóa nhanh ở Từ Sơn, Tiên Du.

Cột kim thu sét đã hoàn thiện trên mái tôn nhà xưởng
Cột kim thu sét đã hoàn thiện trên mái tôn nhà xưởng

Địa hình tỉnh chủ yếu là đồng bằng, nhà xưởng mái rộng hàng nghìn mét vuông thường là vật thể cao và lớn nhất trong khu vực. Mùa giông sét miền Bắc tập trung từ khoảng tháng 4 đến tháng 9. Ba rủi ro chính với nhà xưởng điện tử là:

  • Sét đánh trực tiếp vào mái tôn: tôn mỏng có thể bị thủng, phát sinh tia lửa phía dưới, nguy hiểm với kho linh kiện, bao bì, hóa chất, dung môi.
  • Quá áp lan truyền: sét đánh vào đường dây trung thế, trạm biến áp hoặc xuống đất gần xưởng tạo xung điện áp chạy theo cáp nguồn, cáp tín hiệu, cáp mạng vào tủ điều khiển.
  • Chênh lệch điện thế giữa các hệ tiếp địa: nhiều hệ nối đất riêng (chống sét, an toàn điện, công nghệ, chống tĩnh điện) không liên kết đẳng thế, khi có sét sẽ xuất hiện chênh áp phá hỏng cổng truyền thông.

Giải pháp thi công chống sét Bắc Ninh cho nhà xưởng khung thép mái tôn

Thu sét: kim ESE trên cột độc lập hoặc gá kèo

Với mái tôn diện tích lớn, kim thu sét ESE theo NF C 17-102:2011 giúp giảm đáng kể số điểm khoan bắt trên mái so với lưới thu sét. Kim đặt trên cột thép mạ kẽm nhúng nóng, chân cột gá vào kèo chính hoặc đầu hồi, có dây néo. Chi tiết gá đỡ, chống dột xem bài lắp kim thu sét trên mái tôn.

Bán kính bảo vệ Rp phụ thuộc độ lợi thời gian ΔT của kim, chiều cao đầu kim so với mặt mái và cấp bảo vệ. Bảng sau trích theo catalogue hãng Topbas Grup (Thổ Nhĩ Kỳ) cho dòng Olympus/Apollo, tại chiều cao h = 5 m:

Model Rp cấp I (m) Rp cấp II (m) Rp cấp III (m) Rp cấp IV (m)
ESE 15 28 37 45 64
ESE 20 37 55 63 79
ESE 30 74 86 97 107
ESE 60 107 119 130 140
ESE 65 (Apollo) 155 167 179 190

Tên thương mại của kim thường ghi theo cấp IV (ví dụ “ESE 30 bán kính 107 m”), nhưng nhà xưởng điện tử, kho hàng giá trị cao thường thiết kế ở cấp bảo vệ cao hơn, khi đó bán kính thực dùng nhỏ hơn. Xưởng dài 150 m có thể cần 2 kim dọc nóc thay vì 1 kim đặt giữa. Vùng bảo vệ phải bao cả nhà phụ trợ, trạm khí nén, nhà bảo vệ, bồn chứa ngoài trời.

Tôn mái và xà gồ không mặc nhiên thay được dây thu và dây xuống; chỉ tận dụng kết cấu thép khi đảm bảo chiều dày, liên tục về điện và được thể hiện trong thiết kế.

Dây xuống và tiếp địa

Dây thoát sét dùng cáp đồng tối thiểu 50 mm², đi thẳng từ chân kim xuống hộp kiểm tra rồi vào bãi tiếp địa, có bộ đếm sét. Nền đất đồng bằng ở Bắc Ninh nhìn chung thuận lợi, nhưng sân xưởng thường đã đổ bê tông và có ống ngầm, nên vị trí bãi cọc cần chốt sớm – tốt nhất làm cùng giai đoạn hạ tầng.

Cấu hình phổ biến là cọc thép mạ đồng D16 dài 2,4 m, cọc cách nhau tối thiểu bằng chiều dài cọc và nên gấp đôi, liên kết bằng cáp đồng trần và hàn hóa nhiệt, điện trở không quá 10 Ω theo TCVN 9385:2012. Các hệ nối đất khác của nhà máy (an toàn điện thường yêu cầu không quá 4 Ω) cần liên kết đẳng thế với tiếp địa chống sét tại thanh cái nối đất chính. Xem thêm bài chống sét cho nhà xưởng, kho.

Chống sét lan truyền cho dây chuyền điện tử

Đây là phần quyết định hệ thống có thực sự bảo vệ được sản xuất hay không. SPD phải bố trí theo tầng, từ nơi năng lượng xung lớn nhất đến sát thiết bị:

Tầng bảo vệ Vị trí lắp Loại SPD Thông số cần quan tâm
Tầng 1 Tủ điện tổng (MSB) sau máy biến áp Type 1 hoặc Type 1+2, thử với dạng sóng 10/350 µs Iimp, Uc phù hợp sơ đồ nối đất, Up
Tầng 2 Tủ phân phối từng xưởng, từng line Type 2, dạng sóng 8/20 µs In, Imax, Up thấp hơn tầng 1
Tầng 3 Sát thiết bị nhạy cảm: tủ PLC, máy kiểm tra, UPS, máy chủ Type 3 Up thấp, phù hợp mức chịu xung của thiết bị
Tín hiệu Đường mạng, camera, RS-485, báo cháy, cáp ra ngoài nhà SPD đường tín hiệu chuyên dụng Điện áp làm việc, băng thông, kiểu giắc

Các tầng phải phối hợp về năng lượng và khoảng cách cáp; dây nối SPD càng ngắn càng tốt, có cầu chì hoặc aptomat bảo vệ phía trước. Xem bài SPD cho tủ điện công nghiệp, nhà xưởng và phối hợp SPD Type 1–2–3; thiết bị có tại danh mục thiết bị chống sét lan truyền.

Nhà ở, nhà xưởng làng nghề và công trình dân dụng

Ngoài khu công nghiệp, nhu cầu còn đến từ nhà ở 3–5 tầng, nhà trọ công nhân cao tầng và xưởng làng nghề. Nhóm này thường dùng một kim ESE bán kính nhỏ hoặc kim cổ điển, một dây xuống, bãi 3–5 cọc và một bộ SPD tại tủ tổng. Xưởng gỗ, xưởng giấy cần tránh để dây thoát sét đi gần kho phôi, ống hút bụi. Xem bài thi công chống sét nhà xưởng tại Bắc Ninh và thi công chống sét tại Từ Sơn.

Kim thu sét Olympus lắp trên cột ở mái nhà xưởng
Kim thu sét Olympus lắp trên cột ở mái nhà xưởng

Quy trình thi công 6 bước trong khu công nghiệp

  1. Tiếp nhận hồ sơ: mặt bằng tổng thể, bản vẽ kết cấu mái, sơ đồ một sợi hệ thống điện, yêu cầu riêng của chủ đầu tư.
  2. Khảo sát theo lịch hẹn: đo đạc mái, kiểm tra tủ điện, tuyến cáp ngầm, vị trí khả thi cho bãi tiếp địa.
  3. Thiết kế, báo giá: bản vẽ vùng bảo vệ, sơ đồ tiếp địa và liên kết đẳng thế, sơ đồ lắp SPD, bảng khối lượng, tiến độ, biện pháp an toàn.
  4. Thi công tiếp địa: cắt bê tông sân (nếu cần), đào rãnh, đóng cọc, hàn hóa nhiệt, đo điện trở trước khi hoàn trả mặt bằng.
  5. Thi công trên mái và trong tủ điện: dựng cột, lắp kim, đi cáp, lắp bộ đếm sét; lắp SPD vào thời điểm nhà máy cho phép cắt điện, thường là cuối tuần hoặc kỳ bảo dưỡng.
  6. Đo kiểm, nghiệm thu: đo điện trở nối đất, kiểm tra thông mạch, lập biên bản, bàn giao bản vẽ hoàn công và chứng từ vật tư phục vụ hồ sơ an toàn của nhà máy.

Công nhân trên mái tôn phải có dây an toàn, đi trên hàng vít xà gồ, không thi công khi mưa dông.

Yếu tố ảnh hưởng chi phí

  • Diện tích và hình dạng mái, số khối nhà: quyết định số kim, bán kính bảo vệ và chiều cao cột.
  • Cấp bảo vệ thiết kế: cấp càng cao thì vùng bảo vệ mỗi kim càng nhỏ, số kim tăng.
  • Thương hiệu và xuất xứ kim, SPD; yêu cầu CO/CQ của chủ đầu tư.
  • Số lượng tủ điện cần lắp SPD và số tầng bảo vệ; số đường tín hiệu cần bảo vệ.
  • Hiện trạng sân bãi: có phải cắt, hoàn trả bê tông hay không; chiều dài tuyến cáp.
  • Điều kiện thi công trong nhà máy đang hoạt động: làm ngoài giờ, huấn luyện an toàn, thủ tục ra vào.

Khối lượng mỗi nhà máy khác nhau nên không có đơn giá chung. Mời xem cấu hình tham khảo tại trang báo giá lắp đặt chống sét trọn gói rồi liên hệ để được khảo sát, lập dự toán riêng.

Rãnh đào đặt dây và cọc tiếp địa trong thi công bãi tiếp địa
Rãnh đào đặt dây và cọc tiếp địa trong thi công bãi tiếp địa

Phạm vi phục vụ

SET Toàn Cầu nhận công trình tại thành phố Bắc Ninh, Từ Sơn, Yên Phong, Quế Võ, Tiên Du, Thuận Thành, Gia Bình, Lương Tài và các khu, cụm công nghiệp trong vùng. Sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, tỉnh Bắc Ninh mới gồm cả địa bàn Bắc Giang trước đây; chúng tôi có bài riêng cho khu vực đó. Khảo sát theo lịch hẹn.

Câu hỏi thường gặp

Nhà xưởng đã có kim thu sét, vì sao bo mạch vẫn hỏng sau cơn giông?

Kim thu sét chỉ xử lý sét đánh thẳng vào công trình. Thiết bị hỏng phần lớn do xung quá áp lan truyền theo đường nguồn và đường tín hiệu, phải xử lý bằng SPD lắp đúng tầng, đúng cách và có tiếp địa tốt.

Xưởng thuê trong KCN có lắp chống sét được không?

Được, nhưng cần đơn vị cho thuê chấp thuận vị trí gá cột, tuyến cáp và vị trí đào tiếp địa. Chúng tôi chuẩn bị bản vẽ, biện pháp thi công để bạn gửi xin phép trước.

Một kim ESE có đủ cho xưởng 5.000 m² không?

Tùy hình dạng mái, chiều cao lắp kim và cấp bảo vệ thiết kế. Phải vẽ vùng bảo vệ lên mặt bằng mới kết luận được; xưởng dài và hẹp thường cần hai kim.

Có nên tách riêng tiếp địa chống sét với tiếp địa của máy móc?

Có thể làm các bãi điện cực riêng, nhưng chúng cần được liên kết đẳng thế tại thanh cái nối đất chính. Để các hệ hoàn toàn tách rời sẽ tạo chênh lệch điện thế nguy hiểm khi có sét.

Lắp SPD có phải dừng sản xuất không?

Cần cắt điện tủ liên quan trong thời gian ngắn để đấu nối an toàn. Công việc thường được bố trí vào ngày nghỉ hoặc kỳ bảo dưỡng định kỳ của nhà máy để không ảnh hưởng sản xuất.

Nếu bạn cần đơn vị thi công chống sét Bắc Ninh làm trọn từ kim thu sét, tiếp địa đến SPD cho dây chuyền, hãy gọi hotline 0975 599 666 – 0972 299 666 hoặc gửi mặt bằng nhà xưởng về settoancau@gmail.com để được tư vấn và xếp lịch khảo sát.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *